|
Stres
organizmanın bedensel ve ruhsal sınırlarının tehdit
edilmesinde ve zorlanmasında oluşan bir durumdur. Bir tehditle
karşılasan birey, bu tehditle basa çıkamayacağına veya geçinemeyeceğine
inanmışsa strese girer. Stres fiziksel olarak bireyde çarpıntı,
kas gerilimi, kan basıncının artması olarak belirir.
Uzun
dönemde bas ağrısı, migren, yüksek tansiyon ve kalp hastalıkları
oluşturabilir.Stres duygusal olarak bireyde endişe, karamsarlık,
kızgınlık, öfke yaratır. Uzun dönemde kronik anksiyete ve
depresyon, psikotik depresyon, fobiler, kişilik değişiklikleri,
kişiliğin çözülmesi gibi ruhsal hastalıklar oluşturabilir.
Stres zihinsel olarak dikkati toplayamama, unutkanlık, uzun dönemde
uyku bozuklukları, obsesif düşünceler oluşturabilir.
Fizyolojik,
duygusal ve zihinsel etkilerin sonunda bireyde üretkenliğin
azalması, yasamdan keyif alamama, yakın ilişkilerden uzaklaşma,
geriye çekilme, boşluk ve anlamsızlık duyguları oluşabilir.
Bireysel bütünlüğü bozan, zorlayan stres, çevresel nedenler,
sosyal stres yaratan nedenler ve ruhsal stres vericiler olarak değerlendirilebilir.Stres
çevre koşulları, sosyal yasam, is dünyası gibi, aile yasamı
gibi bireye dışardan gelen tetikleyicilerle başlayabildiği
gibi, her bireyin kendi özgün dünyasındaki duygular, duygulanımlar,
dürtüler, çatışmalar nedeniyle de oluşabilir. Bu tür
nedenlerle bir doktora müracaat eden kişilerin dinamik yapıları,
dikkatli ve ayrıntılı bir şekilde incelenerek bireysel terapi
veya terapi grupları, psikodrama yöntemleri ile tedavi görürler.

Stres insanlığın
tarihinden bugüne bireyin zaman zaman kendini içinde bulduğu
bir durumdur. Bazen stres yaratan durumla basa çıkılamazsa
depresyona giden bir süreç başlayabilir.
Stresle
yasayabilme, üstesinden gelme ya da stresle geçinebilme tutumları
bireyin, içinde bulunduğu sosyal ortam, kültür, okul, aile,
genetik olarak taşıdığı özellikleri içeren bir öğrenme
sonucu kazandığı kişilik donanımları ve donanımlarını
kullanabilme yetisi ile ilişkilidir. Bu kişisel donanımlar
stresten korunabilme, üstesinden gelme, çözüme gitme
basarisini sağlar.
Bireyin yeni yasam koşullarına uyum sağlayabilmesi,
yenilik ve değişimi kabullenebilmesi, kendini geliştirip
zenginleştirmesi ve esneklik kazanması stresle basa çıkmada önemli
etkenlerdir. Düşmanlık duyguları, yargılama, yineleyen bir biçimde
kendini suçlama, aşırı duyarlılık kazanma ve gösterme,
duyguların çözülerek ayak bağı olması, aşırı mantık
kullanmak ve olayları ya çok iyi, ya çok kötü olarak iki uçta
değerlendirmek, yeterince büyüyemeyip yetişkin yaşamına geçememek,
çocuksu davranışlar, kişiler arası ilişkilerde iletişim ve
etkileşim kuramamak ya da çekingen, kaçıngan kişilik özellikleri,
pasif tutumlar stresle basa çıkmada zorlayıcı ve basarisiz
olunmasına neden olan unsurlardır.
|