|
1970
lerde John Grinder (linguist) ve Richard Bandler (matematikçi ve psikoloji
öğrencisi) tarafından geliştirilmiştir. nlp kuramcıları insanların içsel
temsillerinin (düşünceler ve imajlar) onların seçim ve davranış
repertuarlarını belirlediğine inanmaktadırlar. İçsel temsillerdeki örüntüleri
tanımlama ve bilinçli olarak değiştirme belirli davranış değişikliğine
yol açar.
Nlpnin Gelişimi
Grinder ve Bandler
Santa Cruz Üniversitesinde
1970
lerde çalışırken psikoterapi araştırmalarının aşırı derecede
patolojiyi vurguladığını ve insanların doğru yaptığı şeylere ve iyi işlev
göstermelerini sağlayan şeylere yeterince dikkat etmediğini inanmışlardır.
Çalışmalarının sonunda üç önemli terapist bulmuşlardır: Virginia
Satir, Fritz Perls ve Milton Erickson. Bu üçünün tarzlarında belirli ortak
noktalar bulmuşlardır. Üçü de danışanlarını büyük bir beceriyle
okumaktaydı (önsezi) ve müdahaleleri, tepkileri bir fark yaratmaktaydı.
Sibernetik,
linguistik, davranışçılık, aile ve sistem kuramı, kişilik kuramı ve
iletişim gibi çeşitli disiplinleri incelemişlerdir. Sonunda bu becerileri
usta terapistlerin sahip olduğu bu becerileri öğretme yollarını aramışlardır.
İki nokta öne çıkmaktadır:
-
Mükemmel
terapistlerin ön sezgisel becerilerini işletme yöntemleri
-
İnsanların
istenen sonuçlara yönelik davranışlarına daha çok dikkat edilmesi (bu,
çözümü daha iyi sağlamaktadır); sorunu analiz etmekten ve tartışmaktan
çok; sorun bir kere netleştirildikten sonra enerjilerini ideal çözümün
detaylarını tanımlamaya harcarlar.
Bandler
ve Grindlerin (
1975
) Sihrin Yapısı adlı ilk kitapları araştırmalarını özetlemektedir.
nlp üç temel
kavrama dayanmaktadır:
1.
Nöro:
Bütün davranışlar nörolojik bir sürecin sonucudur.
2.
Linguistik:
Sinirsel süreçler dil ve iletişim sistemleri yoluyla modeller ve stratejiler
halinde temsil edilir, düzenlenir ve sıralanır.
3.
Programlama:
Bir sistemin unsurları belirli sonuçlara ulaşmak için düzenlenir veya
programlanır.
Nlpye
göre ,insanlar belirli durumlarda belirli biçimlerde davranmayı öğrenirler
ve otomatik örüntüler geliştirirler, programlar sinirsel ve dilsel
olarak-. Bu programlar insanların çoğu günlük tepkilerini ve kişiliğini
oluşturur. Bu programlar işletildiğinde insanlar repertuarlarındaki diğer
yaklaşımlardan daha iyi işlerler. Zamanla bu otomatik tepkiler derin olarak
yerleşir. İnsanlar genellikle sorunlara yol açtığını sonucuna ulaşmadığı
sürece onları değiştirmezler.
Nlpnin
öncelikle amacı insanların gerçekliğin içsel temsillerinin (sıklıkla dil
örüntülerinde yansıtılan) farkına varmalarına yardımcı olmaktır.
nlpye göre insanlar içsel ve dışsal olayları algı modlarıyla yaşarlar
görsel, işitsel, kinestetik (dokunma), koklama ve tatma modları. Değişiklikler,
dil örüntülerinde değişiklik yapmak için bu algılama modları yoluyla yapılır.
Nlp
fenomenolojik bir yaklaşımdır. nlp insanların iletişimindeki anlamların
başkalarından aldıkları tepkilerde gerçekten yansıtıldığını
ileri sürmekte ve bunlara odaklanmaktadır. nlpye göre insanlar iletişimde
aldıkları tepkilerden sorumludurlar (kanser hastası arkadaşına/jennifer
yardımcı olmak için öğüt veren kızdan/anita [nlp yardımı] arkadaşının
uzaklaşması).
Varsayımlar
-
insanlar
değişiklik yapmak için ihtiyaç duydukları kaynaklara sahiptir.
-
insanlar
her zaman en iyi seçimleri yaparlar
-
her
davranışı amaçlıdır ama amacın farkında olunmayabilir
-
kimse
yanlış olamaz veya kırılmaz; kişinin nasıl işlediğini bularak değişim
kolaylaştırılabilir
-
başarısızlık
gibi bir şey yoktur, sadece geri bildirim vardır, tüm tepkiler kullanılabilir
-
bir
organizma iyi olmaya yönelir doğal olarak
-
zihin
ve vücut aynı sistemin parçalarıdır
-
yeterince
küçük parçalara bölünerek herhangi bir şey başarılabilir
-
dünya
insanlara büyüme ve gelişme için bol miktarda kaynak sağlar
-
insanlar
yaşamlarında ihtiyaç duydukları bütün kaynaklara zaten sahiptir sadece
içsel kaynaklara ulaşmada yardıma ihtiyaç duyarlar
|