|
Halk
arasında gece işemesi olarak bilinen, tıbbi adıyla Enürezis
Nokturna dünyada olduğu gibi ülkemizde de sık görülen bir
sorundur.Gece işemesi 5 yaşından büyük çocuklarda geceleri tıbbi
bir neden olmaksızın yinelenen idrar kaçırmalarıdır. Sağlıklı
çocuklar da uyku öncesi aşırı sıvı aldıklarında gece
idrar kaçırabilirler. gece işemesinden bahsedebilmek için
idrar kaçırma sıklığının ardarda gelen 3 ayda haftada 2
kereden fazla olması veya idrar kaçırmanın sıkıntı verici
ya da işlevselliği (örn. okulda) bozucu etkilerinin olması
gereklidir.
İdrar
kaçırma sadece gündüzleri de olabilir (Enürezis Diürna). Bir
de hem gece hem gündüz olan tipi vardır.Enüretik çocukların
%17;i mesane kontrollerini hiç kazanmamışlardır, bir başka
deyişle bebekliklerinden beri idrar kaçırmaktadırlar (Birincil
gece işemesi). Kalan %20;si ise idrar kaçırma sorunlarının
olmadığı bir dönem (en az 1 yıl) sonrasında idrar kaçırmaya
başlarlar (İkincil gece işemesi).Gece işemesi ülkemizde
psikologlara en sık başvuru nedenleri arasındadır. Beş yaşındaki
çocukların yaklaşık %15inde gece işemesi görülmektedir.
Kendi kendine de düzelebilen gece işemesinin sıklığı yaş
ilerledikçe azalmakta, erişkin yaşlarda %1 oranında devam
etmektedir.Oluş nedenlerinde birden çok etken üzerinde
durulmaktadır. Bu etkenlerin başında ailesel yatkınlık
gelmektedir.
Bu
çocukların birinci derece yakınlarında küçükken idrar kaçırma
oranı %75 dir. Ayrıca, bu çocuklarda mesane kapasitesinin düşük
olduğu, gece idrarın azalmasını sağlayan hormonun bu çocuklarda
normal düzeyine geç ulaştığı gibi araştırma sonuçları da
vardır.
Bir
de psikososyal etkenlerin çok önemli olduğu durumlar söz
konusudur. Özellikle ikincil gece işemesi olan çocuklarda idrar
kaçırmanın zorlu yaşam olayları (kardeş doğumu, okula başlama,
taşınma, hastaneye yatma, anne babanın boşanması, anne ya da
babanın bir nedenle uzaklaşması gibi) sonrasında başlayabildiği
görülmektedir.
Gece
işemesi kendi kendine düzelen bir durum olmakla birlikte idrar
kaçırmanın çocuğa ve aileye sıkıntı vermesi, çocuğun
kendine güvenini azaltabilmesi, birlikte başka davranış ve
duygulanım sorunlarının olabilmesi nedeniyle tedavi önerilmektedir.
Tedaviye başlamadan önce çocuk hekimi tarafından çocuğun
fiziksel muayenesi yapılmalı, idrar kaçırmaya yol açabilecek
diğer nedenler (idrar yolu enfeksiyonu, ürolojik sorunlar, şeker
hastalığı, epilepsi gibi) gözden geçirilmelidir.
Eğer
idrar kaçırma fiziksel bir nedenle açıklanamıyorsa tedaviye
uyku öncesi alınan sıvının kısıtlanması, uyku sırasında
çocuğun uyandırılıp tuvalete götürülmesi, idrar kaçırmadığı
günler için ödüllendirme ile başlanır. Sadece bu önerilerle
yakınmaları çok azalan, hatta geçen çocuklar vardır. Bunlara
yanıt alınamazsa ilaç tedavisi denenir. Birincil gece işemesi
tedavisi çocuk hekimlerince de yapılabilir. Ancak olgular
tedaviye dirençliyse, birlikte davranış ve duygulanım sorunları
varsa, zorlu yaşam olaylarından sonra başlayan ikincil gece işemesi
söz konusu ise psikoloğa başvurmak gereklidir.
|